De zaak rond de Nederlandse massadonor Simon zorgt voor veel ophef. De 43 jarige man zegt minstens 199 kinderen te hebben verwekt. Daarvan zouden er 172 in Nederland wonen. Hij doneerde via spermabanken, maar zocht ook rechtstreeks via internet contact met wensmoeders. Daarbij zou hij verschillende voornamen hebben gebruikt. Ook erkent hij dat hij niet altijd duidelijk was over het aantal kinderen dat hij al had verwekt.<\/p>\n\n\n\n
De aandacht richt zich nu vooral op Simon. Begrijpelijk. Wie wensouders bewust een verkeerd beeld geeft, heeft heel wat uit te leggen. Maar welke verantwoordelijkheid hebben de wensouders zelf?<\/p>\n\n\n\n
Wie via Facebook of een website een spermadonor zoekt, kiest bewust voor een route buiten de kliniek. Je maakt afspraken met iemand die je nauwelijks kent. Vervolgens gebruik je zijn sperma om een kind te verwekken. Dat vereist nogal wat vertrouwen in een vreemde.
Een donor kan zeggen dat hij drie vrouwen heeft geholpen. Misschien zijn het er dertig. Hij kan zeggen dat hij gezond is. Misschien komen erfelijke aandoeningen in zijn familie voor. Hij kan vertellen dat hij nauwelijks drinkt of geen drugs gebruikt. Wie controleert dat?
Wat weet je werkelijk over zijn familiegeschiedenis, lichamelijke en psychische gezondheid en leefstijl? En wat weet je over zijn betrouwbaarheid? Misschien ontmoet je hem enkele keren en zie je hem daarna nooit meer.<\/p>\n\n\n\n
Niet iedere ziekte is erfelijk. Ook leidt de leefstijl van een vader niet automatisch tot schade bij het kind. Maar medische screening en betrouwbare informatie bestaan niet voor niets. Wie die waarborgen overslaat, accepteert extra risico. Ook namens het toekomstige kind.<\/p>\n\n\n\n
Iemand met financi\u00eble problemen kan besluiten sperma aan te bieden omdat daarmee relatief eenvoudig geld valt te verdienen. De motivatie hoeft dan niet te zijn dat iemand een wensmoeder wil helpen. Een potje sperma kan simpelweg inkomsten opleveren. Het is sneller verdient dan een halve dag blikjes uit de afvalbakken verzamelen voor het statiegeld.<\/p>\n\n\n\n
Armoede en financi\u00eble problemen hangen gemiddeld samen met meer gezondheidsproblemen en een minder gezonde leefstijl. Dat betekent uiteraard niet dat iedereen met weinig geld ongezond leeft. Het betekent wel dat achtergrond en gezondheid relevante informatie kunnen zijn. Rookt iemand? Is er veel alcohol of drugsgebruik? Zijn er psychische problemen? Welke ziekten komen in de familie voor? En misschien nog belangrijker: doneert iemand aan steeds meer vrouwen omdat iedere donatie opnieuw geld oplevert? Bij een onbekende internetdonor moet de wensmoeder veelal vertrouwen op wat hij zelf vertelt.
Is het dan niet na\u00efef, en misschien zelfs roekeloos, om zo’n belangrijke beslissing te nemen zonder onafhankelijke controle? Zeker wanneer er ook geen degelijk donorcontract ligt?<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
De politiek kan ondertussen niet zeggen dat massadonatie buiten klinieken onverwacht komt. De Tweede Kamer sprak er al in 2023 over. Corinne Ellemeet van GroenLinks, Julian Bushoff van de PvdA en Wieke Paulusma van D66 constateerden in een motie dat donoren het maximumaantal gezinnen konden omzeilen door buiten klinieken sperma te doneren. Zij wilden onderzoeken hoe het maximum ook voor particuliere donoren kon gelden. Ook moest worden bekeken of een donor bestraft kon worden wanneer hij bewust de grens overschreed.<\/p>\n\n\n\n
De motie werd aangenomen.<\/p>\n\n\n\n
Onder andere GroenLinks, PvdA, D66, SP, PVV, BBB, ChristenUnie, SGP, JA21, DENK, Volt, Partij voor de Dieren en FVD stemden voor. Ook Pieter Omtzigt steunde de motie. VVD, CDA en BIJ1 stemden tegen.<\/p>\n\n\n\n
D66 vroeg daarnaast om betere bescherming van mensen die zelf een donor zoeken. GroenLinks en ChristenUnie wilden Europese afspraken over maximale aantallen donorkinderen en gegevensuitwisseling.<\/p>\n\n\n\n
Het kabinet besloot uiteindelijk geen wettelijke grens voor particuliere donoren in te voeren. De argumenten waren privacy en handhaafbaarheid. Een verbod zou volgens het kabinet diep ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer. Bovendien is nauwelijks te controleren wat mensen thuis afspreken.<\/p>\n\n\n\n
Via Nederlandse klinieken geldt inmiddels een maximum van twaalf vrouwen per donor. Er is registratie en controle. Ontmoeten donor en wensmoeder elkaar via Facebook en regelen zij het zelf, dan ontbreekt een groot deel daarvan.<\/p>\n\n\n\n
Het kabinet wijst daarom ook op de verantwoordelijkheid van wensouders. Zij kunnen afspraken vastleggen in een donorcontract, eventueel met een boetebeding. Maar ook een contract lost niet alles op. Als een donor zegt dat hij aan vijf vrouwen heeft gedoneerd terwijl het er vijftig zijn, hoe controleert een wensmoeder dat?<\/p>\n\n\n\n
De zaak Simon kent daarom drie verantwoordelijkheden. Een donor moet eerlijk zijn. De overheid moet bekijken of iemand vrijwel onbeperkt kinderen moet kunnen verwekken. Maar ook wensouders hebben een verantwoordelijkheid. Een sterke kinderwens is begrijpelijk. Dat maakt de keuze voor alternatieve routes eveneens begrijpelijk. Maar een kinderwens maakt niet ieder risico verantwoord. Wie via Facebook sperma van een onbekende accepteert, moet beseffen dat een profiel, een gesprek en een paar toezeggingen geen onafhankelijke medische controle vervangen.<\/p>\n\n\n\n
Den Haag moet daarom opnieuw naar particuliere spermadonatie kijken. De Kamer zag het risico al in 2023 en een meerderheid vroeg om actie. Maar wensouders mogen zichzelf dezelfde vraag stellen.<\/p>\n\n\n\n
![\"Spermadonor\"](\"https:\/\/opinie020.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Spermadonor-en-politieke-standpunten-1024x683.png\")