Ongezond leven kost niet alleen miljarden aan zorg, maar ook geld voor WIA, operaties, revalidatie en huishoudelijke hulp. Toch blijft de VVD effectieve preventie wegzetten als betutteling.
De VVD krijgt jeuk zodra de overheid Nederlanders probeert aan te zetten tot gezonder gedrag. Minder drinken? Betutteling. Alcoholreclame beperken? Betutteling. Ongezonde voeding ontmoedigen? Bemoeizucht. Rokers verder terugdringen? De overheid moet zich niet met volwassen mensen bemoeien. Maar wie betaalt de rekening voor die liberale stoerdoenerij? Iedereen.
Ongezonde voeding veroorzaakt volgens het RIVM jaarlijks ongeveer 12.900 sterfgevallen en zes miljard euro aan zorguitgaven. Inmiddels heeft 50,6 procent van de volwassenen overgewicht en 15,7 procent obesitas. Zonder steviger beleid verwacht het RIVM dat in 2050 maar liefst 64 procent van de Nederlanders te zwaar is. Dat is geen vrije keuze meer, maar een nationale gezondheidscrisis in slow motion.
De rekening stopt niet bij het ziekenhuis
Een ongezonde leefstijl veroorzaakt niet alleen extra huisartsbezoeken, medicijnen en ziekenhuisopnamen. Chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, hart en vaatziekten, kanker, COPD en ernstige gewrichtsklachten kunnen leiden tot langdurig ziekteverzuim en uiteindelijk arbeidsongeschiktheid en een WIA uitkering.
Daar komen operaties, revalidatie, thuiszorg, hulpmiddelen, woningaanpassingen en huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo nog bovenop. Alleen al in 2018 kregen 7.784 patiënten een maagverkleiningsoperatie. Jaarlijks bezoeken bovendien bijna 90.000 patiënten een orthopeed vanwege artrose aan schouder, knie of heup. Overgewicht is niet bij al deze patiënten de oorzaak, maar vormt wel een belangrijke risicofactor.
De maatschappelijke rekening omvat dus veel meer dan alleen de zorgpremie. Ook werkgevers, gemeenten, het UWV, mantelzorgers en belastingbetalers betalen mee.
De winst is privaat, de schade collectief
Alcoholgebruik kost de samenleving jaarlijks tussen 2,3 en 4,2 miljard euro. Roken veroorzaakte volgens Trimbos al in 2015 ongeveer 2,4 miljard euro aan jaarlijkse zorgkosten en maakte 672.000 Nederlanders chronisch ziek. Maatregelen om dat te voorkomen zijn geen betutteling!
Toch verdedigt de VVD reclame voor alcohol en ongezond eten met het argument dat mensen daar zelf over gaan. Ondertussen besteden producenten miljoenen aan reclame, prijsacties en verkooptechnieken om juist die keuze te beïnvloeden. De winst is voor de producent. De rekening belandt bij de samenleving.
Gezonde producten goedkoper maken, kindermarketing verbieden, alcoholreclame beperken, voedingsnormen aanscherpen en stoppen met roken krachtig bevorderen is geen betutteling. Het is verstandig bestuur.
Niet iedere preventiemaatregel verlaagt automatisch de zorgkosten gedurende een heel mensenleven. Gezondere mensen worden doorgaans ouder en hebben later ook zorg nodig. Maar zij leven langer in goede gezondheid, werken langer en veroorzaken minder vermijdbare ziekte, uitval en maatschappelijke schade.
De VVD betuttelallergie trekt jouw portemonnee leeg
De VVD gebruikt ‘betutteling’ als excuus om effectieve maatregelen te blokkeren. Daarna mag iedereen verplicht meebetalen voor de gevolgen van die zogenaamde keuzevrijheid. Kortom, de betuttelallergie kost de samenleving miljarden, maar dezelfde VVD wil wel miljarden besparen op sociale voorzieningen zoals de gezondheidszorg. De VVD kiest niet voor gezondere burgers, maar minder gezondheidszorg leveren.
Bronnen
RIVM, Voedselomgeving, ongezonde voeding veroorzaakt jaarlijks 12.900 sterfgevallen en zes miljard euro aan zorguitgaven:
https://www.volksgezondheidtoekomstverkenning.nl/c-vtv/leefomgeving/voedselomgeving RIVM, Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024, in 2050 heeft naar verwachting 64 procent van de Nederlanders overgewicht:
https://www.volksgezondheidtoekomstverkenning.nl/vtv-2024/trendscenario/determinanten
RIVM, VZinfo, cijfers over overgewicht en obesitas onder volwassenen in 2025:
https://www.vzinfo.nl/overgewicht/volwassenen
Trimbos instituut, maatschappelijke kosten van alcoholgebruik:
https://www.trimbos.nl/aanbod/alcoholschade-en-beleidsmaatregelen/
Trimbos instituut, maatschappelijke gevolgen en zorgkosten van roken:
https://www.trimbos.nl/kennis/roken-tabak/gevolgen-van-roken/maatschappelijke-gevolgen-van-roken/
RIVM, gegevens over bariatrische chirurgie en behandelingen voor artrose:
https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2020-0183-bijlagen
RIVM, gezondheid beïnvloedt arbeidsparticipatie, ziekteverzuim en arbeidsproductiviteit:
https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/270061005.pdf
UWV, slechte gezondheid kan leiden tot verlies van betaald werk en vervolgens verdere gezondheidsachteruitgang:
https://www.uwv.nl/assets-kai/files/b0cb029d-a5d0-4696-adde-275e8c09576e/gezondheidsbeleving-van-werklozen-wat-is-bekend-en-wat-zijn-witte-vlekken.pdf
Lees ook op deze website:
Heeft de VVD nog wel een empatisch vermogen?