Gemeentepolitiek en coalitieonderhandelingen zorgen voor discussie over gekozen bestuurder
In Nederland kiezen burgers de gemeenteraad, maar uiteindelijk bepalen partijen onderling wie burgemeester en wethouders worden. De verkiezingswinnaars kunnen uitgesloten worden. Dat leidt steeds vaker tot frustratie bij kiezers. Het conflict rond Lucas Hartong op Goeree Overflakkee laat dat scherp zien.
Hartong, voormalig PVV Europarlementariër en nu actief voor TOG, Trots op Goeree Overflakkee, ligt onder vuur vanwege zijn politieke verleden en uitspraken. Tijdens de coalitie onderhandelingen is duidelijk geworden dat het CDA hem niet wil als wethouder. Opvallend genoeg blijft onduidelijk wat nu precies de doorslaggevende reden is waarom delen van het CDA hem niet als wethouder zouden willen. Dit lijkt heel veel op het landelijk uitsluiten van verkiezingswinnaars, maar het komt dus ook lokaal en provinciaal steeds vaker voor.
Coalitieonderhandelingen zorgen voor frustratie
Dat roept een principiële vraag op: moet de keuze voor bestuurders nog langer via coalitieonderhandelingen verlopen, of is het tijd dat burgers zelf hun burgemeester en wethouders kiezen? Of nog een optie, wettelijk vastleggen dat uitsluiten niet mag. De grootste partijen die samen een meerderheid vormen moeten dan gewoon gaan besturen. Daarmee voorkom je het uitsluiten van verkiezingswinnaars.
Hartong profileerde zich de afgelopen jaren stevig met kritische publicaties over klimaatbeleid, de EU, islam, nationale identiteit en coronamaatregelen zoals 2G. Zijn toon is fel, nationalistisch conservatief en sterk anti establishment. Zo schreef hij over “knielende agenten in de moskee” en stelde hij de vraag of de neutrale staat nog bestaat. In andere artikelen viel hij klimaatprojecten aan die volgens hem burgers opzadelen met hoge kosten en onhaalbare plannen. Ook verdedigde hij regelmatig Polen en Hongarije tegen kritiek vanuit Brussel.
Veel mensen zullen het inhoudelijk niet met hem eens zijn. Maar democratie draait juist om het oordeel van de kiezer, niet om informele veto’s tijdens onderhandelingen achter gesloten deuren.
Rechtstreeks gekozen burgemeester steeds relevanter
Het huidige systeem zorgt steeds vaker voor vervreemding. Een partij kan fors winnen, maar alsnog buiten het bestuur worden gehouden omdat andere partijen een persoon of stroming onwenselijk vinden. Dat versterkt het beeld van een gesloten bestuurscultuur waarin de invloed van de kiezer beperkt blijft. Blijkbaar denken politici het beter te weten dan de kiezer. Maar de kiezer heeft altijd gelijk!
De discussie over een rechtstreeks gekozen burgemeester speelt al jarenlang in Nederland, maar krijgt door dit soort lokale conflicten opnieuw actualiteit. Burgers zien steeds vaker dat verkiezingsuitslagen niet automatisch leiden tot bestuurlijke invloed. Misschien is het tijd om serieuzer te kijken naar rechtstreeks gekozen bestuurders op lokaal niveau. Laat inwoners zelf beslissen wie burgemeester of wethouder wordt. Dan ontstaat er tenminste duidelijkheid over draagvlak en verantwoordelijkheid.
Want als verkiezingswinnaars uiteindelijk toch niet mogen meebesturen, groeit onvermijdelijk de vraag: waarvoor stemmen burgers eigenlijk nog?
Bronnen:
- Parlement.com, biografie Lucas Hartong
Parlement.com biografie Lucas Hartong - Wynia’s Week, auteursprofiel Lucas Hartong
Wynia’s Week auteursprofiel Lucas Hartong - Artikel: “Knielende agenten in de moskee”
Knielende agenten in de moskee - Artikel: “Voor de EU zijn Polen en Hongarije niet progressief genoeg”
Polen en Hongarije artikel - Artikel: “Hoe windmolensubsidie wordt gebruikt om burgers koest te houden”
Windmolensubsidie artikel - X account Lucas Hartong
X account Lucas Hartong - FlakkeeNieuws over coalitievorming Goeree Overflakkee
FlakkeeNieuws coalitievorming - Lucas Hartong trekt zich terug in verband met foute figuren
Trouw
