Amsterdam staat bekend als stad van festivals en evenementen. Dat brengt levendigheid, maar ook een groeiende spanning met zich mee. Hoe ver mag de stad gaan in het toestaan van geluidsniveaus die aantoonbaar schadelijk zijn voor de gezondheid?
Recent is bevestigd dat bij evenementen geluidsniveaus worden vergund van 90 tot 95 dB(A) en pieken tot 105 dB(C), gemeten op 15 meter van de bron. Bij woningen kan de gevelbelasting oplopen tot 80 tot 85 dB(C). Dat zijn geen marges, dat zijn waarden die in de gezondheidsliteratuur al lang als risicovol bekendstaan.
Volgens de World Health Organization ligt een veilig niveau voor woonomgevingen rond 53 dB, met ’s nachts maximaal 45 dB. Hogere niveaus leiden tot slaapverstoring, stress en op termijn zelfs hart- en vaatproblemen.
Bron: https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289053563
Ook het RIVM is duidelijk. Langdurige blootstelling boven de 50 dB verhoogt gezondheidsrisico’s. Vanaf 80 dB ontstaat risico op gehoorschade en boven de 100 dB is dat risico direct aanwezig.
Bron: https://www.rivm.nl/geluid
Aanvullend: https://www.rivm.nl/geluid-en-gezondheid
De vraag die zich opdringt is eenvoudig, maar ongemakkelijk: waarom accepteert de gemeente structureel geluidsniveaus die ver boven deze grenzen liggen?
Het antwoord ligt waarschijnlijk in de kwalificatie “incidenteel”. Evenementen zijn tijdelijk, dus wordt hogere belasting toegestaan. Maar die redenering wringt. In een stad waar vrijwel elk weekend ergens een evenement plaatsvindt, stapelen die “incidentele” blootstellingen zich op. Gezondheidsschade is juist cumulatief.
Daar komt een tweede dimensie bij die opvallend weinig aandacht krijgt: de positie van werknemers. Barpersoneel, beveiligers en technici staan soms urenlang in deze geluidsniveaus. Terwijl de wet duidelijk is. Vanaf 80 dB moet gehoorbescherming beschikbaar zijn en vanaf 85 dB verplicht, met actieve beperking van blootstelling.
Bron: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsomstandigheden/geluid-op-de-werkplek
Hoe verhoudt zich dat tot vergunningen waarin 90 tot 105 dB wordt toegestaan? Wordt hier niet feitelijk een werkomgeving gecreëerd die structureel boven de veilige grenzen ligt?Nog pregnanter wordt het als we kijken naar ander gemeentelijk beleid. Per 1 juni 2026 stopt Amsterdam met de tilservice voor rolstoelgebruikers. Reden: de Arbowet. Het tillen van mensen is volgens onderzoek te zwaar en onveilig voor personeel en er is geen ruimte om dat risico te blijven nemen. Daar wordt dus een duidelijke lijn getrokken. Arbeidsveiligheid is leidend, ook als dat ingrijpende gevolgen heeft voor kwetsbare bewoners. Maar bij evenementen lijkt een andere afweging te gelden. Geluidsbelasting die aantoonbaar schadelijk kan zijn, wordt wel toegestaan. Niet alleen voor werknemers, maar ook voor bezoekers en omwonenden die geen enkele bescherming genieten. Dat verschil is moeilijk uit te leggen. Waarom wordt de Arbowet strikt toegepast bij fysieke belasting, maar veel soepeler geïnterpreteerd bij gehoorschade? Waarom wordt het ene risico uitgesloten en het andere gefaciliteerd?
Daarmee komt ook een juridisch vraagstuk in beeld. Als mensen blijvende gehoorschade oplopen en kunnen aantonen dat die samenhangt met deze blootstelling, is het niet ondenkbaar dat de gemeente aansprakelijk wordt gesteld. De zorgplicht van de overheid is geen vrijblijvende norm.
Het gaat hier dus niet alleen om leefbaarheid, maar ook om gezondheid en mogelijk om toekomstige schadeclaims.
De kernvraag is daarmee onvermijdelijk: kiest Amsterdam bewust voor een beleid waarin economische en culturele belangen zwaarder wegen dan gezondheidsbescherming? En zo ja, durft de politiek dat dan ook expliciet te maken?
Zolang die vraag onbeantwoord blijft, blijft ook het ongemak bestaan. Want een stad die streng is voor tilwerk vanwege risico’s, maar tegelijkertijd hoge geluidsniveaus toestaat die tot permanente schade kunnen leiden, loopt het risico zichzelf tegen te spreken. En dat is niet alleen bestuurlijk kwetsbaar. Het raakt direct aan het vertrouwen van inwoners dat hun gezondheid serieus wordt genomen.
Bij de gemeente is recent een WOO-verzoek ingediend om meer duidelijkheid te krijgen over de gemaakte keuze.
